پژوهشکده حقوق و قانون ایران دو فصلنامه نقد و تحلیل آراء قضایی 2821-1790 4 8 2026 01 21 The Effect of Contracts Determining International Jurisdiction on the Exclusive Jurisdiction of the Court in Dealing with Claims Arising out of Law on Patents, Industrial Designs and Trademarks (A Critique and Review of Judgements Rendered by the Third Branch of the Tehran General Civil Court and Branch 12 of the Appellate Court of Tehran Province) اثر قرارداد تعیین صلاحیت قضایی بین‌المللی بر صلاحیت انحصاری دادگاه در رسیدگی به دعاوی ناشی از قانون ثبت اختراعات، طرح‌های صنعتی و علایم تجاری، (نقد و بررسی آرای صادره از شعبه سوم دادگاه عمومی حقوقی تهران و شعبه 12 دادگاه تجدیدنظر استان تهران) 307 331 729435 10.22034/analysis.2025.729435 FA حسن محسنی استاد گروه حقوق خصوصی و اسلامی، دانشکده حقوق و علوم و سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0001-5930-9035 علی اصغر صانعیان دانش آموخته دکتری تخصصی حقوق خصوصی ، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0003-1931-4045 Journal Article 2025 09 21 A contract to select a court to deal with international disputes, relying on the principle that intention of the parties governs their relationship, is basically considered enforceable. According to Article 59 of the Law on Patents, Industrial Designs and Trademarks of 2007 and Article 143 of the Law on Industrial Property Protection of 2024, the handling of disputes regarding rights and obligations arising out of above mentioned laws and their executive regulations is within the exclusive jurisdiction of Tehran courts, for which reason an agreement to the contrary is not valid.<br>Above mentioned laws and their  In this article, judgments rendered by the Tehran Civil Court and the Appellate Court of Tehran Province regarding the validity of a contract to select a court concerning permission to use a trademark registered in Iran were criticqed and reviewed.<br>The distinction between contractual obligations and legal obligations is effective in determining the whether the condition regarding international jurisdiction is valid or invalid. Therefore, if the dispute arises from contractual obligations, it lies within the jurisdiction of the court chosen by the parties. However, if it arises from rights and obligations set forth in the aforementioned Law or its executive regulations, the dispute will be within the jurisdiction of the Tehran court. قرارداد انتخاب دادگاه برای رسیدگی به دعاوی بین‌المللی، مستند به اصل حاکمیت اراده، اصولاً نافذ محسوب می‌شود. مطابق ماده ۵۹ قانون ثبت اختراعات، طرح‌های صنعتی و علایم تجاری مصوب ۱۳۸۶ و ماده ۱۴۳ قانون حمایت از مالکیت صنعتی مصوب ۱۴۰۳، رسیدگی به اختلافات راجع به حقوق و تعهدات ناشی از قانون و آیین‌نامه اجرایی آن در صلاحیت انحصاری دادگاه‌های تهران قرار گرفته است، به همین علت توافق برخلاف آن معتبر نیست. در این مقاله رای‌های صادره از دادگاه حقوقی تهران و دادگاه تجدیدنظر استان تهران پیرامون اعتبار قرارداد انتخاب دادگاه در موضوع اجازه بهره‌برداری از علامت تجاری ثبت شده در ایران، مورد نقد و بررسی قرار گرفت. تفکیک میان تعهدات قراردادی و تعهدات قانونی در درست یا نادرست دانستن شرط صلاحیت قضایی بین‌المللی مؤثر است، بنابراین چنانچه دعوا ناشی از تعهدات قراردادی باشد، در صلاحیت دادگاه منتخب طرفین قرار دارد، اما چنانچه ناشی از حقوق و تعهدات قانون مزبور یا آیین‌نامه اجرایی آن باشد، دعوا در صلاحیت دادگاه تهران قرار خواهد داشت. https://analysis.illrc.ac.ir/article_729435_5c02d03902a5bbd9a5bc20dee2660589.pdf