پژوهشکده حقوق و قانون ایران دو فصلنامه نقد و تحلیل آراء قضایی 2821-1790 4 8 2026 01 21 A Critique of Judgments Rendered by the Iranian Civil Courts from the Perspective of General Principles Governing E-Commerce Law نقدی بر آرای دادگاههای حقوقی ایران از منظر برخی اصول کلی حاکم بر حقوق تجارت الکترونیک 210 240 731323 10.22034/analysis.2025.2076273.1136 FA محسن صادقی دانشیار گروه حقوق خصوصی و اسلامی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0002-0099-3132 Journal Article 2025 10 30 Like other legal fields and institutions, e-commerce law is subject to a set of general principles.In addition to their undeniable roles, these principles have the advantage of being an indicator of critique and analysis of a judgment based on its compliance with the aforementioned principles.Since, despite the existence of significant works in the field of e-commerce law, the general principles governing it have not yet been identified and examined in detail in our legal literature, and its position in court judgments has not been criticized and analyzed,, the present article is innovative in two respects.<br>Using library tools and referring to some civil judgments rendered by Iranian law courts (50 civil judgments), this article, by the qualitative method and use of the descriptive-analytical approach, attempts to answer the question as to what degree the above-mentioned principles are adhered to in judgments made by Iranian law courts.The hypothesis of this research is that the issuance of numerous judgments contrary to the aforementioned principles (in 88 percent of the judgments studied) indicates that these principles do not occupy a prominent position in Iranian judicial precedent. This article, in four sections, introduces four important general principles governing e-commerce law and presents a sample judgment from Iranian legal courts for each principle and criticizes it.In conclusion, clear and practical solutions are suggested to groups benefiting from the research results. حقوق تجارت الکترونیک همانند سایر حوزه ها و نهادهای حقوقی، تابع یک سلسله اصول کلی است. این اصول در کنار نقشهای غیرقابل انکار خود، دارای این مزیت هستند که می توانند شاخص نقد و تحلیل یک رای قضایی بر اساس میزان انطباق آن با اصول مذکور محسوب شوند. از آنجا که در ادبیات حقوقی ما برغم وجود آثار قابل توجه در حوزه حقوق تجارت الکترونیک، تاکنون اصول کلی حاکم بر آن بطور منقح شناسایی و بررسی نشده و جایگاه آن در آرای محاکم مورد نقد و تحلیل قرار نگرفته است، لذا مقاله پیش رو از این دو جهت، نوآوارنه است. این نوشته، با روش کیفی و رویکرد توصیفی -تحلیلی و با بهره گیری از ابزار کتابخانه ای و مراجعه به برخی آرای محاکم حقوقی ایران (50 رای حقوقی)، سعی در پاسخ به این پرسش دارد که جایگاه اصول مورد بحث در آرای محاکم حقوقی ایران تا چه اندازه است؟ فرضیه این پژوهش آن است که صدور آرای متعدد برخلاف اصول مزبور (در 88 درصد آرای مورد مطالعه)، نشانگر این است که این اصول جایگاه چندانی در رویه قضایی ایران ندارند. این مقاله در قالب چهار بخش، به معرفی چهار اصل کلی مهم حاکم بر حقوق تجارت الکترونیک پرداخته و برای هر اصل نمونه رایی از دادگاههای حقوقی ایران ذکر و مورد نقد قرار می دهد. در پایان نیز راهکارهای روشن و کاربردی به گروههای بهره بردار از نتایج تحقیق پیشنهاد می شود. https://analysis.illrc.ac.ir/article_731323_f2a876bdff17cbe247724cb3eb1f8292.pdf