The Journal of Critical Analysis of Judicial Decisions

The Journal of Critical Analysis of Judicial Decisions

A Critical Analysis of the Administrative Court’s Ruling: Jurisdictional Challenges in Adjudicating Disputes Involving the Securities and Exchange Organization

Document Type : A critique of a binding decision of the Cassation Court

Author
Zahra Farivar
PhD in Private Law, University of Tehran and Lecturer, Tehran, Iran
10.22034/analysis.2025.728271
Abstract
By removing the Stock Exchange Organization from the jurisdiction of the Administrative Court of Justice, Binding precedent No. 1346 rendered by the Court has created a serious gap in the Iranian administrative justice system. Relying on the institutional independence of the Stock Exchange Organization, this decision has limited the possibility of initiating a complaint against the executive actions and decisions of this institution in the Administrative Court of Justice and, consequently, has weakened the access of key players of capital market to administrative justice. This article, using an analytical-descriptive method and relying on legal documents, judicial decisions, and public law doctrine, has examined the legal foundations of the aforementioned decision and its consequences in the field of financial regulation. In this regard, the position of the Stock Exchange Organization as a non-governmental public institution, its relationship with the executive branch, and the effects of the binding precedent on the principles of fair and impartial trial have been analyzed. The findings of the article indicate that the decision in question is not in line with the legal structure and function of capital market regulation and requires procedural or legislative reform. As a result, the need to review the processes for dealing with complaints against regulatory bodies, including the Stock Exchange Organization, from the perspective of transparency, impartiality, and protection of citizen’s rights has been emphasized.
Keywords
binding precedent
Administrative Court of Justice
Securities and Exchange Organization
financial regulatory body
fair trial
judicial jurisdiction
conflict of interest

  1. الف) قوانین

    1. قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
    2. قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور مصوب 1395
    3. قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب 1384
    4. قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری اصلاحی 1402
    5. قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392
    6. قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید مصوب 1388
    7. قانون فهرست نهادهای عمومی غیردولتی مصوب 1373
    8. قانون مجازات اسلامی (بخش تعزیرات) مصوب 1375
    9. قانون محاسبات عمومی کشور مصوب 1366
    10. قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386

     

    ب) آراء و نظرها

    1. دادنامه شماره ۹۰۰۹۹۷۰۹۰۲۲۰۰۵۴۶ – مورخ 1390/4/14 – صادر شده از شعبه ۲۲ دیوان عدالت اداری
    2. دادنامه شماره ۹۱۰۹۹۷۰۹۰۱۴۰۱۵۰۱ – مورخ 1391/5/31 – صادر شده از شعبه ۱۴ دیوان عدالت اداری
    3. دادنامه شماره ۹۲۰۹۹۷۰۹۰۱۰۰۰۹۳۸ – مورخ 1392/4/26 – صادر شده از شعبه ۱۰ دیوان عدالت اداری
    4. دادنامه شماره ۹۳۰۹۹۷۰۹۰۵۶۰۰۴۵۸ – مورخ 1393/4/21 – صادر شده از شعبه اول تجدیدنظر دیوان عدالت اداری
    5. رأی وحدت رویه شماره ۱۳۴۶ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری – مصوب 1395
    6. نظریه تفسیری شورای نگهبان از اصل 173 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

    ج) کتب و مقالات

    1. اسکینی، ربیعا (1389)، حقوق تجارت (کلیات، معاملات تجاری، تجار و سازمان‌دهی فعالیت تجاری) (چاپ سیزدهم)، تهران: سمت
    2. آقاجانی, ماندانا (1401)، پیوند آیین دادرسی به حقوق اساسی، دو فصلنامه نقد و تحلیل آراء قضایی, 1(2), 21-39، doi: 10.22034/analysis.2023.701500
    3. پرسا, محمد ؛ داودی, حدیثه (1402)، رسیدگی شکلی دیوان عدالت اداری بر آراء کمیسیونهای شبه قضایی، فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی, 6(18), 37-10، doi: 10.22034/law.2023.2000653.1237
    4. رهبر، نوید (1396)، حفظ استقلال نظام بورس و اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران، مطالعات حقوق تطبیقی، دوره 8، شماره 1
    5. عباسی، بیژن (1389)، حقوق اداری (چاپ دوم)، تهران: دادگستر
    6. کاتوزیان، ناصر (1375)، مقدمه علم حقوق (مطالعه در نظام حقوقی ایران) (چاپ بیست و یکم)، تهران
    7. محقق داماد, سیدمصطفی ؛ درویش زاده, محمد (1400)، حقوق را جدی بگیریم (جای خالی قانون«مدیریت تعارض منافع» در انتخابات ریاست جمهوری سیزدهم)، فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی, 4(10), 130-158، doi: 10.22034/law.2021.532467.1085
    8. مشهدی، علی (1397)، فرهنگ اصطلاحات حقوق اداری (چاپ اول)، تهران: سهامی انتشار
The Journal of Critical Analysis of Judicial Decisions
Volume 4, Issue 7 - Serial Number 7
August 2025
Pages 253-283