دو فصلنامه نقد و تحلیل آراء قضایی

دو فصلنامه نقد و تحلیل آراء قضایی

گذار از رسیدگی شکلی به ورود ماهوی در پرونده های اعتراض به تصمیم هیات های گزینش قوه قضائیه: نقد و تحلیل رأی شعبه 29 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری

نوع مقاله : نقد رای دیوان عدالت اداری

نویسنده
فارغ التحصیل دکتری حقوق عمومی و پژوهشگر
چکیده
چکیده

مطابق با اصول حاکم بر صلاحیت دیوان عدالت اداری، اعم از مقررات سابق و قانون اصلاحی مصوب ۱۴۰۲ رسیدگی و اعتراض به تصمیمات مراجع اختصاصی اداری در قالب رسیدگی شکلی صورت می پذیرد. با این وجود، اراده نوین قانونگذار در قانون اصلاحی دیوان عدالت اداری در سال ۱۴۰۲، افق جدیدی را در نحوه بازبینی قضایی این تصمیمات گشوده است. اگرچه رویه غالب شعب دیوان همچنان بر رسیدگی شکلی استوار است. اما ماده ۶۴ قانون جدید، حکم صریحی را مقرر می‌دارد. بر اساس این ماده قانونی، در صورت درخواست شاکی، شعبه دیوان مکلف است بر مبنای نظریه کارشناسی، نسبت به بازبینی ماهوی رأی مرجع اختصاصی اداری اقدام نماید. هیئت‌های گزینش به عنوان یکی از مهم‌ترین مصادیق مراجع اختصاصی با آرای غالباً محرمانه و مبتنی بر تشخیص اعضای هیئت، از شمول این حکم مستثنی نیستند. لذا، چنانچه اعتراض شاکی متوجه ماهیت «تشخیص» مرجع گزینش باشد، شعبه دیوان ملزم به ارجاع پرونده به کارشناس و صدور حکم ماهوی خواهد بود. از طرفی اصول 34 و 166 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز بر حق دادخواهی افراد به عنوان یک حق مسلم و مستدل بودن آرای دادگاه ها تآکید و تصریح دارند. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و با هدف واکاوی میزان انطباق رویه قضایی با این تحول قانونی، به نقد رأی شعبه ۲۹ تجدیدنظر دیوان می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که رأی مذکور علیرغم ادعای بررسی محتویات، با نادیده گرفتن تکلیف مقرر در ماده ۶۴ و عدم استدلال در خصوص ضوابط «انتخاب اصلح»، با اصول دادرسی منصفانه و اتقان آراء در تعارض است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Transition from formal to substantive review in cases of objection to the decision of the Judiciary Selection Boards: Critique and analysis of the decision of Branch 29 of the Court of Appeals of Administrative Justice

نویسنده English

Arsalan Dorji
PhD graduate in public law and researcher
چکیده English

In accordance with the principles governing the jurisdiction of the Administrative Court of Justice, including the previous regulations and the amended law approved in 1402, the examination and objection to the decisions of the specialized administrative authorities are carried out in the form of formal examination. However, the new will of the legislator in the amended law of the Administrative Court of Justice in 1402 has opened a new horizon in the manner of judicial review of these decisions. Although the prevailing practice of the branches of the Court is still based on formal examination. However, Article 64 of the new law establishes an explicit provision. According to this legal article, if the plaintiff requests, the branch of the Court is obliged to review the substantive decision of the specialized administrative authority based on the expert opinion. Selection boards, as one of the most important examples of specialized authorities with votes that are often confidential and based on the judgment of the board members, are not exempt from this provision. Therefore, if the plaintiff's objection is directed at the nature of the "diagnosis" of the selection authority, the branch of the Court will be required to refer the case to an expert and issue a substantive ruling. On the other hand, Articles 34 and 166 of the Constitution of the Islamic Republic of Iran also emphasize and clarify the right of individuals to appeal as an indisputable right and the reasonedness of court decisions. The present study, using a descriptive-analytical method and with the aim of analyzing the extent to which judicial practice complies with this legal development, criticizes the decision of Branch 29 of the Court of Appeals. The findings show that the aforementioned decision, despite claiming to examine the contents, is in conflict with the principles of fair trial and the reliability of decisions by ignoring the obligation stipulated in Article 64 and failing to argue about the criteria of "choosing the best"

کلیدواژه‌ها English

Administrative Court of Justice
substantive proceedings
Article 64 of the Court Law
selection of judges
criticism of the verdict
formal proceedings
1 فارسی
- کتاب
جعفری لنگرودی، محمدجعفر(1393). ترمینولوژی حقوق، تهران: انتشارات گنج دانش.
خمینی، سیدروح الله(1362). صحیفه امام، ج‏17، تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
دانایی‌فرد، حسن. (۱۳۹۶). چالش‌های مدیریت منابع انسانی در بخش دولتی ایران. تهران: انتشارات سمت.
صدرزاده افشار، سیدمحسن، (1385). ادله اثبات دعوی در حقوق ایران، تهران: انتشارات مرکز نشر دانشگاهی ، چاپ چهارم.
عبدالهیان، امید و رفیعی، محمدرضا(1397). راهکارهای ارتقای رسیدگی عادلانه در مراجع اختصاصی غبرقضایی، تهران: پژوهشگاه قوه قضائیه، چاپ دوم.
کاتوزیان، ناصر(1385). قواعد عمومی قراردادها، تهران: شرکت سهامی انتشار.
قلی پور، آرین(1404). مدیریت منابع انسانی(مفاهیم،تئوریها و کاربردها)، چاپ 19، تهران: سمت.
- مقاله
ابوالحسنی,محمدحسن , فتاحی زفرقندی,علی , شفقی,محمدجواد و سلمانی,محمدمتین . (1404). مطالعه تطبیقی اصول و بایسته‌های مرتبط با تعیین شرایط و فرایند احراز صلاحیت داوطلبان انتخابات.. فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی8(28), doi: 10.22034/law.2025.2043609.1469
درویشوند, ابوالفضل, کدخدامرادی, کمال, و فتاحی زفرقندی, علی. (1400). تضمینات حق دادخواهی در نظام جمهوری اسلامی ایران مبتنی بر نظرهای شورای نگهبانفصلنامه دانش حقوق عمومی10(34), 29-55.   doi: 10.22034/qjplk.2021.235
صفائی,سید حسین و درویش‌زاده,محمد . (1400). سرمقاله: مشتاقی و مهجوری در آرای قضایی - نگاهی به عنصر استناد و استدلال در رأی قضاییفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی4(13), 7-12.   doi: 10.22034/law.2022.250799
منصورآبادی,عباس و منصورآبادی,علی . (1404). حاکمیت قانون و اصل قانونی بودن حقوق کیفریدوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق عمومی2(3), 348-382. doi: 10.22034/jrpl.2025.2055691.1139
میرزاده کوهشاهی,نادر و شفقی,محمد جواد . (1404). ابطال انتصاب مقامات سیاسی از رهگذر اعمال نظارت قضایی دیوان عدالت اداری (واکاوی ابعاد رای هیأت عمومی دیوان عدالت اداری). دو فصلنامه نقد و تحلیل آراء قضایی4(8), 332-360. doi: 10.22034/analysis.2025.2071507.1112
نیک نژاد, جواد و حیدری, نصرت . (1400). موجه ، مستند و مستدل بودن رای دادگاه و داوریپژوهش حقوق خصوصی9(35), 157-186.    doi: 10.22054/jplr.2021.53139.2422
2 انگلیسی
Schneider, Benjamin. (2006). The People Make the Place. Personnel Psychology,40. 437 - 453. 10.1111/j.1744-6570.1987.tb00609.x.
Michaels, Ed., Handfield-Jones, Helen., & Axelrod, Beth. (2001). The War for Talent. Harvard Business Press.

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 23 بهمن 1404