دو فصلنامه نقد و تحلیل آراء قضایی

دو فصلنامه نقد و تحلیل آراء قضایی

زحمت بازار، تحلیل دادنامه صادره در موضوع اقتباس غیرمجاز از زندگینامه در تولید اثر سینمایی: سود یا فرصت کسب سود ؟

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
عباس میرشکاری 1
مونا عبدی 2
1 دانشیار گروه حقوق خصوصی و اسلامی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانش آموخته دکتری حقوق خصوصی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
10.22034/analysis.2026.2084069.1190
چکیده
از جمله دشواری‌های حوزه حقوق خسارات، تفکیک میان دو عنوان «سود از دست رفته» (عدم‌النفع) و «فرصت از دست رفته برای کسب سود» (قابلیت سودآوری) برای فروش یک محصول (کالا، اثر و غیره) است که به‌ لحاظ علمی و عملی تفاوت‌ های مهمی را داراست. شباهت این دو مفهوم تا حدی است که بسیاری از محققین و همچنین قضات در آراء صادره خود آن ‌ها را یکی می‌انگارند یا بدون توجه به تفاوت‌ ها یشان، این الفاظ را به جای یکدیگر به کار می‌برند. اگر محصول مورد عرضه جهت فروش، فیلم باشد، چنین تفکیکی به ‌واسطه برخی از ویژگی‌ های این نوع محصولات یعنی 1. غیر ملموس بودن این نوع دارایی پیش از ساخت 2. جریان درآمدی دارای پایه غیر نزولی و 3. عدم قطعیت بسیار زیاد تا پیش از عرضه، دشوارتر هم می‌شود. رأی مورد تحلیل پیش‌رو از جمله آرائی است که اگرچه با توجه به شرایط خاص این پرونده ورود هرگونه زیان به خواهان را رد کرده است اما خلط میان این دو مفهوم در ادبیات بکار رفته در آن به خوبی قابل ملاحظه است. ازاین‌رو و به بهانه صدور آن، فرصت مغتنم شمرده شده است تا براساس مطالعات کتابخانه‌ ای و با رویکردی تطبیقی و تحلیلی ضمن تفکیک این دو عنوان خسارت به صورت کلی، به انطباق آن ها با خسارات وارده درعرصه ساخت فیلم اشاره گردد. یافته‌ های این تحقیق نشان می‌دهد که برای انطباق این دو عنوان خسارت در این زمینه خاص، تفکیک میان مرحله پیش از ساخت و پس از آن ضروری به نظر می‌رسد.
کلیدواژه‌ها
اقتباس غیرمجاز
عدم‌النفع
فرصت از دست رفته
سببیت خلاف واقع
دارایی پایه غیرنزولی
پایگاه‌های اطلاعاتی

عنوان مقاله English

Market Trouble, An Analysis of the Judicial Decision on Unauthorized Life-story Adaption in Motion Picture production: Lost Profit or Lost Opportunity to Making Profit?

نویسندگان English

ABBAS Mirshekari 1
Mona Abdi 2
1 Associate Professor of Department of Private and Islamic Law, Faculty of Law & Political Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran.
2 Ph. D in Private Law, Faculty of Law, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.
چکیده English

One of the difficulties in the Law of damages and tort law is distinguishing between the two concepts of “Loss of profit” and “Loss of chance / Opportunity to gain or making profit” (in other words, Loss of Profitability), regarding the sale of a product (goods, Intellectual property, etc.) which have significant differences both theoretically and practically. The similarity between these two concepts is such that many researchers and judges in their issued judgments, either consider them identical or use these terms interchangeably without attention and focus to their distinctions. If the product that has been sold is a film, such a distinction becomes even more difficult due to certain characteristics of this type of product: 1. The intangible nature of such assets before production (movie-making) 2. Non - deceasing of asset value and 3. High uncertainty until release. The judgment under analysis here is among those that, while rejecting any award of damages to the plaintiff due to the specific circumstances of this case and also because of analysising the case just as intellectual property law without considering to other dimension especially law of damages, clearly demonstrates a conflation of these two concepts in the language used. Therefore, on the occasion of its issuance, the opportunity was taken to – based on library research and using a comparative - analytical approach distinguish between these two concepts of damages in general to examine their application to losses incurred in the field of the film production. The findings of this research indicate that, for applying these two damages in this specific context, distinguishing between pre-production and post-production stages is essential. Also, accepting a broad interpretation of the "property" as well as the moral dimensions of personalities in accordance with the requirements of today's world, is another suggestion that can be presented in this regard.

کلیدواژه‌ها English

Unauthorized screenplay adaption
Loss of profit
Loss of profitability
Counterfactual
Non-decreasing asset value
Databases
الف) منابع فارسی
کتب:
1.      آذین، سید محمد، (1403)، مطالعه تطبیقی مسئولیت مدنی ناشی از تفویت فرصت درمان درنظام‌ حقوقی کامن‌لا و ایران، منتشر شده در کتاب مجموعه مقالات حقوق خصوصی سلامت (به قلم جمعی از پژوهشگران)، جلد دوم، تهران: مرکز ملی تحقیقات حقوق سلامت.
2.      صفایی، سید حسین، حسینی، سید احسان، (1400)، دوره مقدماتی حقوق مدنی اشخاص و اموال، جلد اول، ویرایش سوم، چاپ سی و یکم، تهران: بنیاد حقوقی میزان/
3.      کاتوزیان، ناصر، (1386)، دوره مقدماتی حقوق مدنی اموال و مالکیت، چاپ پانزدهم، تهران، نشر میزان.
مقالات:
4.      قاسمی,حسن و عربیان,اصغر . (1404). بازپژوهی مفهومی و مصداقی مالکیت فکری (چالشها و ساماندهی اوصاف و اقسام آن در پرتو فقه و حقوق تطبیقی). دوفصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق خصوصی, 2(4), 120-153. doi: 10.22034/jpl.2025.2065576.1220
5.    کاظمی، محمود، (1380)، «نظریه از دست دادن فرصت در مسئولیت مدنی»، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، شماره53.
6.      میرشکاری، عباس، (1399)، «مطالعه تطبیقی تقلید از شخصیت دیگری برای بهره‌برداری تجاری  در نظام‌های حقوقی آمریکا، انگلیس، آلمان، فرانسه و ایران»، دوفصلنامه حقق تطبیقی، دوره هفتم، شماره 2.
7.      میرشکاری، عباس، عبدی مونا، (1404)، «انتظار یا اعتماد: تحلیل آراء صادره در یکی از پرونده‌های شرکت خدمات ارتباطی در خصوص ضابطه ارزیابی خسارت عدم‌النفع»، مجله نقد و تحلیل آراء قضائی، دوره 4، شماره 8 doi: 10.22034/analysis.2025.2073654.1123
ب) منابع انگلیسی
A. Books:
8.      Ribeiro, Robert, (2005), Commercial Litigation: Damages and other Remedies for Breach of Contract, Thorogood Publishing.
B. Articles:
9.      Aghian, Daniel, (2019), “Proving the Money Trail: The Importance of Causation in Lost Opportunity Claims”, Precedent AULA, vol: 17,
Available at: Https://www5.austlii.edu.au/au/Journals/precedentAULA/2019/17.html.
10.   Black, Vaughan, (1998), “Not A Chance: Comments on Addams, The Valuation of Chance”, Canadian Business Law Journal, vol: 30.
11.   Burnett, Gill, (2020), “The Doctrine of Loss of Chance: Recent Developments”, Available at: docbreachcroft.com/en/what-we-think/the-doctrine-of-loss-of-chance-recent-developments.
12.   Chance, Don. M, Hillebrand, Eric. T & Hillard, Jimmy. E, (2005), “Pricing an Option on a Non-Decreasing Asset Value: An Application to Movie Revenue”, Louisiana State University, DOI: 10.2139/ssrn.870793.
13.   Choi, Yong-Jae, Min, Chung-ki, Park. Chanyul, (2020), “Effects of Trade Barriers and Cultural Distance on the Domestic Market Share in the Film Industry”, World Trade Review, vol: 19, Issue. 1.
14.   Conway, O, (1997), “Mixing Business with Pleasure”, Risk, vol: 10.
15.   Eisenberg, Melvin Aron, (1998), “Probability and Chance in Contract Law”, UCLA Law Review, vol: 45.
16.   Elberse, A. and Eliashberg, J., (2003), “Demand and Supply Dynamics for Subsequentially Released Productions: The Case of Motion Pictures”, Marketing Science, vol: 22.
17.   Karanam, Ramkishore & Sivaraman, Preethi, (2025), “Loss of Profit and Profitability: Distinct Concepts Frequently Confused”, Available at: www.scconline.com/blog/post/2025/06/11/loss-of-profit-and-profitability-distinct -concepts-frequently-confused.
18.   Kumar Singh, Pragyesh, Asthana, Spana, (2025), “Financial Sustainability in the Film Industry: Challenge, Strategies and Future Directions”, International Journal on Science and Technology, vol: 16, Issue. 3.
19.   Liu, Benjamin, (2022), “Assessing Damages for Loss of Chance”, Journal of Contract Law (JCL), vol: 38, Available at: Http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.4541168.
20.   Moratova, Anna, Ignatov, Dimitry, (2022), “Evaluation of Influence of Movie Title Texts and Features on Movie Rating Prediction”, Macs Pro 2021 (Conference).
21.   Pinn. Julian, (2009), “Behind the Scenes of the Global Film Industry”, International Organization for Standardization (ISO) Focus, April 2009.
22.   Pools, Michael & McMahon, Heather, (2021), “Loss of a Chance in Commercial Transactions: Where Are We Now?” Butterworths Journal of International Banking and Financial Law, no. June 2021.
23.   Pryor, Jeremy, (2007), “Lost Profit or Loss of Chance: Reconsidering the Measure of Recovery for Lost Profits in Breach of Contract Actions”, Regent University Law Review, vol: 19.
24.   Ravid, S,A, (1999), “Information Blockbusters and Stars: A Study of the Film Industry”, The Journal of Business, vol: 72.
25.   Rhee, Robert, (2013), “Loss of Chance Probabilistic Cause and Damage Calculation: The Error in Matsuyama v. Birnbaum and the Majority Rule of Damages in Many Jurisdictions More Generally”, University of Maryland, vol: 39.
26.   Sawhney, M.s and J. Eliashberg, (1996), “A Parsimonious Model for Forecasting Gross Box-Office Revenues of Motion Pictures”, Marketing Science, vol: 15.
27.   Siminoff, J.s and Sparrow, I.R., (2000), “Predicting Movie Grosses: Winners and Losers Blockbusters and Sleepers”, Chance, vol: 13.
28.   Strassfeld, Robert, (1992), “If…. Counterfactual in Law”, George Washington Law Review (Case Western Reserve), vol: 60.
29.   Tomlin, Jonathan. T & Merrel, David. R, (2006), “The Accuracy and Manipulability of Lost Profits Damages Calculations: Should the Trier of Fact Be “Reasonable Certain?” The Tennessee Journal of Business Law, vol:7.
30.   Zhu, Siqi, (2024), “Financial Analysis and Risk Study of Global Film Companies: A Case Study of Warner Bros. Entertainment, Inc.”, Highlights in Business Economics and Management, vol: 24.
دو فصلنامه نقد و تحلیل آراء قضایی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 02 فروردین 1405